Art of Reading
  • Search results for fantasy
  • Mieszko I w XXI wieku, czyli Kwiat paproci

    Tytuły: Szeptucha, Noc Kupały, Żerca, Przesilenie

    Autor: Katarzyna Berenika Miszczuk

    Gatunek: fantasy

    Wydawnictwo: WAB

    Data wydania: 2016-2018

    Liczba stron: 1792 (416+416+496+464)


    Istnieje teoria, w myśl której serie powinno omawiać się w całości, bo oddzielne recenzje kolejnych tomów nie mają większego sensu, a w zasadzie powielają się w bardzo nieprzyjemny sposób. Bo ileż można pisać o niezamkniętych wątkach? Albo o tym, czy tom drugi był lepszy od pierwszego (Dwie wieże J.R.R. Tolkiena były zapewne lepsze niż Drużyna Pierścienia, ale co z tego wynika?). Tym razem idę więc na całość – oto recenzja czterech tomów cyklu Katarzyny Bereniki Miszczuk znanego pod nazwą Kwiat paproci. Nie uwzględnię tu piątej książki stanowiącej prawdopodobnie zbiór przepisów…

    Mamy do czynienia z fantasy z bardzo silnym wątkiem romansowym, lub (jak kto woli) romans z elementami słowiańskiej fantastyki. To właśnie sięgnięcie po nasze rodzime mity i panteon pogańskich bogów stanowi największy atut tej serii. Z technicznego punktu widzenia jest to historia alternatywna – co by się stało, gdyby Mieszko I nie przyjął chrztu? Autorka stwierdza, że wiara w Światowida, Mokosz, Swarożyca i spółkę przetrwałaby do czasów współczesnych. Po wioskach mieszkałyby szeptuchy, czyli „mądre baby”, a w świątyniach urzędowaliby nie księża, ale żercy. Rzecz jasna, wierzenia najsilniej kultywowane byłyby na wsiach, a „miastowi” zapewne traktowaliby je jako element folkloru. To w zasadzie jedyne różnice – według Katarzyny Bereniki Miszczuk pogaństwo nie wpływa na styl życia, poziom cywilizacyjny, rozwój sztuki etc. A w każdym razie niewiele na ten temat się dowiadujemy. Bo to nie jest zbyt głęboka literatura.

    Główna bohaterka, Gosława (czyli Gosia) chce zostać lekarką, a to oznacza, że musi odbyć roczny staż u szeptuchy. Trafia w Góry Świętokrzyskie do rodzinnej wsi jej matki. Szybko okazuje się, że nie jest wcale taką zwykłą Gosią, bo potrafi ujrzeć bogów i wszelkie inne możliwe stworzenia ze słowiańskich mitów. Ba! Jej ukochany okazuje się być nieśmiertelnym twórcą państwa polskiego, czyli Mieszkiem I. Władca zawdzięcza swój długi żywot kwiatu paproci, który odegra bardzo istotną rolę w pierwszej i kolejnych częściach. Oprócz tego będą też walki ze strzygą, tajemnice pochodzenia, pakty z bogami, no i oczywiście wielka miłość…

    Cykl zawiera stosunkowo (nomen omen!) duże stężenie bezpruderyjnie opisanych wątków obyczajowych. Dla ciekawych znajdą się nawet rozważania dotyczące wielkości tudzież sprawności przyrodzenia piastowskiego księcia. Sporo jest też adekwatnych opisów umięśnionych męskich torsów (liczba mnoga uprawniona). Czytelnikom i czytelniczkom niezbyt gustującym w podobnym klimacie pozostaje omijać wzrokiem niektóre fragmenty i skupić się na fabule. Ta na szczęście szybko posuwa się naprzód. Wszystko to okraszone jest potężną dawką humoru, przy czym niemało zabawy (oraz irytacji) dostarcza nieporadność głównej bohaterki.

    Skąd zatem dziesięć gwiazdek? Czy recenzentowi zaszkodziły panujące od kilkunastu dni upały? Otóż nie. Kwiat paproci po prostu doskonale się czyta, a na dodatek jest kopalnią wiedzy na temat słowiańskich zwyczajów. Widać, że autorka odrobiła lekcje jeśli idzie zarówno o bogów, jak i płanetników, południce czy nimfy. Tej wiedzy nigdy dość – powinniśmy bowiem wiedzieć, skąd pochodzimy i co nas dawno temu kształtowało. A informacje podane w bardzo przystępnej formie czytadeł chyba łatwiej trafią pod strzechy…

  • Hyruf i purytanie, czyli Miasto krwi

    miastokrwiWWW

    stars8

    Tytuł: Miasto krwi

    Gatunek: fantasy

    Wydawca: Novae Res

    Data wydania: 2016

    Liczba stron: 334


    Od wielu miesięcy, lat może nawet, gdyż różne są systemy liczenia, trwa wielka kłótnia dotycząca miejsca tzw. vanity press w literaturze. Szczególnie wiele kontrowersji budzi obecność wydawanych za własne pieniądze książek na listach nominacji do różnorakich literackich nagród. Jakiś czas temu wybuchła burza związana z Nagrodą im. Janusza Zajdla, a trochę wcześniej fandom grozy skutecznie się podzielił w kwestii dopuszczania e-booków, ale także i selfpublishingu do stawania w szranki o Nagrodę im. Stefana Grabińskiego. Moja opinia w tej kwestii jest mieszana z naciskiem na „SZ”. Sam proceder jawi mi się raczej negatywnie, ale daleki jestem od potępiania w czambuł wszystkich autorów wybierających tę drogę. Tym bardziej, że może mam sporo szczęścia, ale znajduję wśród tych „wyklętych książek” kolejną godną uwagi.

    Miasto krwi Kamila Dziadkiewicza to w zamyśle autora pierwszy tom wieloczęściowej sagi. Akcja książki toczy się w zwierciadlanym XVII-wiecznym Londynie, który tu zwie się Hyruf. Owo zwierciadło jest nieco krzywe – młody autor celowo zniekształcił niektóre fragmenty miejsca akcji, przez co pewne wydarzenia dzieją się w tej alternatywnej wersji historii nieco wcześniej, inne zaś później. Chodzi jednak o czasy brytyjskiej wojny domowej, Lorda Protektora i jego purytanów. Zresztą, nie jest to w sumie aż tak istotne – ważne, że oglądamy czas rewolucyjnego przełomu. W tym świecie próbuje odnaleźć się główny bohater – kaleki Mulgih Thadur. Przyznam, że duże wrażenie zrobiła na mnie ta postać.

    Bardzo rzadko zdarza się bowiem podobna wolta, jak w przypadku młodego mordercy. W powieści łotrzykowskiej mielibyśmy do czynienia z mitologizacją przestępczej profesji – takiego rozwoju wypadków zresztą oczekiwałem. Tymczasem w grę wchodzi tym razem inny rodzaj opowieści – moralitet. Nasz bohater coraz silniej oddaje się złu, popełnia coraz gorsze rzeczy, by wreszcie stanąć po stronie ewidentnie czarnych bohaterów tej historii, najpierw duchowieństwa, a potem reformacji – przy czym ten ostatni wybór to klasyczny przykład wyboru między dżumą a cholerą.

    W trakcie lektury łatwo poczuć, że autor doskonale się bawił tworząc pełną odniesień historię. Odnajdziemy w niej prawdziwych papieży, ale także i wybitych Jadźwingów, odległe echa wizyty w Brukseli, a nawet nieco wyraźniejszą, niż w naszej wersji dziejów, obecność potomków Wikingów. Mam nadzieję, że kolejne tomy przyniosą nowe gry z czytelnikiem i że wiele wątków, w pierwszym tomie puszczonych samopas, odnajdzie swoje zakończenia. Bardzo solidna to fantasy, niemalże pozbawiona elementów fantastycznych, no i potęgująca moje rozterki – co z tym vanity press?

     

  • Przebudzenia doktora Sørena, czyli kryminał naprawdę fantastyczny

    przebudzenia

    stars10

    Gatunek: fantasy

    Wydawnictwo: Novae Res

    Data wydania: 2013

    Liczba stron: 340


    Ze sporą nieufnością podchodziłem do tej książki. Bo debiut, a więc nieznana autorka, bo wydawca specjalizujący się w przedsięwzięciach spod znaku vanity publishing, wreszcie – bo dość dziwny melanż gatunkowy, a mianowicie fantasy zmieszane z kryminałem. Po lekturze książki Przebudzenia doktora Sørena przyszło mi jednak zrewidować wcześniejsze zastrzeżenia. Magdalena Kempna to wyjątkowo zdolna autorka i mam spore nadzieje, że uda mi się przeczytać jej kolejne książki.

    No to trochę o wspomnianym pomieszaniu gatunkowym. Mamy do czynienia teoretycznie z dość typowym fantasy osadzonym w baśniowym świecie przypominającym czasy Renesansu – i to już pierwsza zaleta, że nie ma odniesień do sztampowych wyobrażeń średniowiecznych. Dalej jednak nie jest już tak typowo – bohaterami są bowiem między innymi detektywi i dziennikarze, a więc postacie ze znacznie bardziej współczesnej epoki. Także medycyna stoi na dość wysokim – jak na realia odrodzenia – poziomie. Do tego mamy intrygi pałacowe, ciekawie poprowadzoną narrację i krwiste postacie, chociaż to określenie ma dosyć dwuznaczne konotacje. Albowiem tytułowy bohater książki czyli doktor Søren jest… półwampirem.

    Doskonale widać też, że Magdalena Kempna zna się na filmach – w końcu jest doktorem filmoznawstwa. Jej powieść jest bardzo filmowa właśnie. Retrospekcje są bardzo plastyczne, a ich montaż – szybki, jeśli miałbym się upierać przy języku kojarzonym z kinematografią. Jak bym to opisał? Przebudzenia doktora Sørena bardzo mi przypominały serial Gra o tron, chociaż elementy erotyzmu zastąpiono niedopowiedzeniem i poetyckim językiem. Ale mimo wszystko, na przekór tym różnicom, coś jest na rzeczy.

    Wejście w bajkowy świat wykreowany przez Magdalenę Kempną nie jest łatwe – odnosiłem wrażenie, jakby autorka testowała na początku cierpliwość czytelników – trochę jak Umberto Eco w Imieniu Róży. To moje drugie skojarzenie literacko-filmowe. Tak, ta książka naprawdę dobrze się kojarzy. Szczerze polecam.