Art of Reading

Dom z witrażem – o miłości i historii

Autor: Żanna Słoniowska

Gatunek: beletrystyka

Wydawca: Znak Literanova

Data wydania: 2014

Liczba stron: 264


Teoretycznie to historia miłosna, ale nieco inna niż wszystkie. Bynajmniej nie ze względu na konfigurację – bo niezwykła w tej opowieści nie jest wcale miłosna relacja z byłym kochankiem własnej matki. Żanna Słoniowska dokonuje daleko głębszej analizy – bo jej Dom z witrażem to zarazem opowieść o trudnych stosunkach polsko-ukraińskich i hołd złożony pięknu Lwowa.

Na pierwszym planie mamy tu historię rodzinną prababki, babki, matki i córki. każda z nich nieco inaczej odnajduje się na mapie świata, w wielonarodowym tyglu XX wieku. W tle jest historia, która czasami z dalszego planu przesuwa się na sam wierzch. I ona także wpływa w sposób bardzo bezpośredni na losy kobiet mieszkających w tytułowym domu z witrażem. Na ich tożsamość – polską, ukraińską albo po prostu lwowską.

Ta książka to debiut powieściowy od razu nagrodzony w konkursie zorganizowanym przez Wydawnictwo Znak Literanova. Jakże zaskakująco dojrzały debiut Ukrainki o polskich korzeniach i jaka jej maestria w posługiwaniu się naszym językiem. Opisy miasta, ludzi, wydarzeń są tak klarowne i obrazowe, że czarne znaki na papierze zmieniają się w fotografie, w urywki kronik filmowych. W tej narracji nawet spadające balkony są estetycznym doznaniem.  A oprócz tego zupełnie jak w życiu. Historia dzieli, sztuka łączy – a po drodze musimy gdzieś odnaleźć własną wolność.

Książka była pisana jeszcze przed Majdanem, przed wojną rosyjsko-ukraińską, ale we właściwy dla dobrej literatury sposób opowiada także o tych wydarzeniach. Jej odczytanie uległo zapewne zmianie, ale jedna z najdawniejszych prawd o historii jako nauczycielce życia pozostaje wciąż boleśnie dobitna.

Dodaj komentarz